Deprem Rehberi

Deprem, yer sarsıntısı anlamına gelir. Türkiye’de zelzele olarak da adlandırılır. Deprem, yerkabuğunda beklenmedik bir anda meydana gelir. Depremin zamanını önceden tahmin etmek mümkün değildir. Bu nedenle depreme karşı, her an olabilecekmiş gibi hazır olmak gerekir. Yerkabuğunda bir anda ortaya çıkan enerjinin meydana getirdiği sismik dalgalanmaların yeryüzünü sarsma olayı, depremin bilimsel anlatımıdır. Depremler fay hatlarının çatlaması ile de meydana gelir. Sismik aktivite, depremin frekansını, büyüklüğünü ve türünü anlatır. Depremin şiddeti Richter ölçeğine göre belirlenir. Depremin ortaya çıktığı nokta yeryüzüne ne kadar yakın olursa, depremin hasarı da o kadar büyük olur. Richter ölçeğine göre 3 ve altı şiddetindeki depremler düşük, 7 ve üzerindeki depremler yüksek oranda yıkıcı depremlerdir. Bu ölçüm sismograf yardımı ile yapılır. Depremi inceleyen bilim dalının adı sismolojidir.

Deprem Öncesi Alınması Gereken Tedbirler

Deprem, insanların kontrolü dışında gerçekleşen, bir doğal afettir. Buna engel olmak imkansızdır fakat meydana gelebilecek zararlar en aza indirebilir. Yangın, bir deprem sonrasında en sık görülen tehlikelerden biridir. Evinizde mutlaka bir yangın söndürücü bulundurun. Bunun yanı sıra , ilk yardım seti, pille çalışan bir el feneri ve ilave piller bulunduğundan emin olun. İlk yardımı öğrenin, herhangi bir kursa katılabilirsiniz. Depremlerde asıl kayıplar, gaz kaçakları, patlamalar, her yere uçan camlar ve düşen nesnelerden kaynaklanmaktadır. Bu yüzden deprem anında veya sonrasında gaz, su ve elektriği nasıl kapatacağınızı öğrenin. Deniz kıyısı yerlerde oturuyorsanız, olası tsunamiye karşı hazırlıklı olmalısınız. Depremden sonra ailenizle veya birlikte yaşadığınız insanlarla nerede buluşacağınız konusunda bir plan yapın. (Muhtemelen telefonlar çalışmayacaktır.) Ağır nesneleri raflara koymayın (Deprem sırasında düşebilir). Ağır mobilyalarınızı, dolaplarınızı ve ev aletlerinizi, duvara veya zemine tutturun. Bu sayede deprem anında bu eşyaların üzerinize düşmesini engellemiş olursunuz. Evinizin duvarlarında çatlaklar varsa tamir ettirmelisiniz. İş yerinizde veya okulunuzda hazırlanan deprem planlarını iyice öğrenin. Herhangi bir deprem durumunda, kendinizi korumanız ve kurtulabilmeniz için en iyi alternatifler bu planlarda olacaktır.

Deprem Anında Yapılması Gerekenler

Deprem sırasında olabildiğince sakin olun! Eğer yatağınızdaysanız, orada kalın. Kafanızı bir yastıkla tutun ve korumaya çalışın. Bilindiğinin aksine deprem sırasında dışarıda olmakta içeride olmak kadar tehlikelidir. (özellikle binaların yoğun ve çarpık bir şekilde dağıldığı yerlerde.) Eğer içeride iseniz, içeride kalın. Eğer dışarıdaysanız, dışarıda kalın. İç mekanlardaysanız, binanın merkezine yakın bir duvara yaslanın, bir kapıda durun veya sağlam olduğuna güvendiğiniz bir masanın altına girin. Pencerelerden ve dış kapılardan kesinlikle uzak durun. Açık havada iseniz, elektrik tellerinden, sokak lambalarından veya üzerinize düşebilecek herhangi bir şeyden uzakta durun. Binalardan yaklaşmayın. (Binalardan eşyalar düşebilir veya üzerinize bina parçaları, demirleri düşebilir.) Çakmak, mum veya kibrit gibi aletler kullanmayın. Gaz kaçağı olabilir ve yangın çıkabilir. Bir arabadaysanız, arabayı durdurun ve deprem bitene kadar arabanın içinde kalın. ) Deprem bittikten sonra yolunuza devam edebelirsiniz ama dikkatli olun! Deprem sırasında bazı yollar, köprüler ve rampalar hasar görmüş olabilir..Toplu taşıma kullanıyorsanız , şoförünüzü arabayı durdurması konusunda uyarın. Kesinlikle asansör kullanmayın. Elektrikler kesilirse içeride hapsolabilir ya da asansör boşlunda hızlı bir düşüş yaşayabilirsiniz. Binaların en zayıf kısımlarından biri merdivenlerdir, olabildiğince uzak durun.

Deprem Sonrasında Yapılması Gerekenler

Enkaz altında kalırsanız ağzınızı bir mendil veya kıyafet ile örtün. Sadece son çare olarak bağırın. Bağırmak tehlikeli miktarda toz solumanıza sebep olabilir. Enkaz altında veya olağan üstü bir durumda değilseniz, öncelikle herhangi bir yara alıp almadığınızı kontrol edin. Enkaz altında kalan insanlara yardım edin. İlk yardım eğitiminiz varsa ,ihtiyacı olan herkes için ilk yardım sağlayın. Su, gaz ve elektrik hatlarında hasar olup olmadığını kontrol edin. Herhangi bir hasar varsa, valfleri kapatın. Gaz kokusu olup olmadığını kontrol edin. Koku alırsanız, tüm pencereleri ve kapıları açın, derhal bulunduğunuz yeri terk edin ve yetkililere bildirin. Radyo kullanın. Acil bir durum olmadığı sürece telefon kullanmamaya özen gösterin. Hasarlı binalardan uzak durun. Binalarda çatlamalar devam edebilir. Başınıza eyşa vb. şeyler düşebilir. Yerlerde kırık camlar olabilir. Dikkat edin. Ayaklarınızın yaralanmaması için çizme veya sağlam ayakkabılar giyin. Bacalara dikkat edin (başınıza düşebilir). Plajlardan uzak durun. Yer sarsıntısı durduktan sonra Tsunami başlayabilir. Hasarlı bölgelerden uzak durun. Okulda veya işte iseniz, acil durum planına uyun veya sorumlu kişinin talimatlarını takip edin. Artçı şoklar devam edebilir. Herhangi bir binaya girememeye özen gösterin.